TMS ROI formülü
En temel hesap şöyledir: ROI = (yıllık finansal fayda − ilk yıl toplam maliyeti) / ilk yıl toplam maliyeti. Geri ödeme süresi ise ilk yıl maliyetinin tahmini aylık faydaya bölünmesiyle bulunur.
Sonuç tek bir kesin rakam gibi sunulmamalıdır. Temkinli, baz ve güçlü uygulama senaryoları oluşturmak; yatırım kararının varsayımlara ne kadar duyarlı olduğunu gösterir.
Zaman tasarrufunu ölçmek
Talep açma, araç arama, atama, durum sorma, evrak toplama ve mutabakat için harcanan süre pilot öncesinde ölçülmelidir. Sevkiyat başına gerçekten azalan dakika, personelin yüklü saat maliyetiyle çarpılarak yıllık faydaya dönüştürülebilir.
- Aylık sevkiyat sayısı
- İşlem başına kazanılan dakika
- İlgili ekiplerin yüklü saat maliyeti
- Toplam ekip kapasitesini aşmayan yıllık saat
Navlun ve hata maliyeti faydası
Teklif karşılaştırma, sözleşme kontrolü, rotaya uygun araç seçimi ve görünür ek maliyetler navlun sapmasını azaltabilir. Ancak iyileştirme yüzdesi sektör ortalamasından değil, kurumun kendi geçmiş verisinden türetilmelidir.
Mükerrer işlem, yanlış fiyat, eksik evrak, gecikmiş fatura, onaysız ek masraf ve manuel düzeltme maliyetleri ayrı bir başlangıç tabanı olarak tutulmalıdır.
Toplam sahip olma maliyeti
TMS maliyetine yalnızca abonelik dahil edilirse ROI gereğinden yüksek görünür. İlk yıl hesabında süreç analizi, kurulum, entegrasyon, veri aktarımı, eğitim, iç proje ekibi ve değişim yönetimi birlikte ele alınmalıdır.
- Kurulum ve süreç tasarımı
- ERP, WMS, finans ve GPS entegrasyonları
- Veri temizliği ve aktarımı
- Eğitim ve devreye alma
- Yıllık yazılım, destek ve gerekli modüller
Pilotla nasıl doğrulanır?
Dört ila sekiz haftalık pilot; tek bir tesis, hat veya müşteri grubunda baz ölçümü yeniden üretmelidir. Aynı KPI tanımlarıyla önce ve sonra karşılaştırması yapılmadan tasarruf iddiası kanıtlanmış sayılmaz.
Pilot sonunda yalnızca kullanım sayısı değil; işlem süresi, araç bulma süresi, zamanında teslimat, evrak kapanış süresi, navlun sapması ve kullanıcı benimsemesi birlikte değerlendirilmelidir.
ROI hesabında sık yapılan hatalar
En yaygın hata aynı faydayı iki kez yazmaktır. Örneğin kazanılan personel saati hem maliyet tasarrufu hem de ek kapasite geliri olarak hesaba katılıyorsa çifte sayım oluşabilir.
- Ciroyu doğrudan fayda yazmak
- İlk yıl entegrasyon ve eğitim maliyetini atlamak
- Yüksek iyileştirme yüzdesini verisiz kabul etmek
- Kullanıcı benimsemesini hesaba katmamak
- Tek senaryoya güvenmek